خه‌نه‌س

ئه‌ڤ نه‌خشه‌به‌ره‌ ل سه‌ر كه‌ڤرێن دوولا خه‌نس ئالێ روژئاڤایێ ریبارێ گومل هاتى نه‌ نكراندن ، نێزیك گوندێ باڤیان یێ سه‌ر ب قه‌زا شێخان ڤه‌ . كو دكه‌ڤن باكورێ روژهه‌لاتێ باژێرێ نه‌ینه‌وا بدیراتى یا (56) كم مروڤ دشێت سه‌ره‌دانا ڤان شوینوارا بكه‌ت ژ ناحیا مرێبا ب رێكه‌كا قیركرى بو ئالێ روژئاڤا بدیرى یا (11) كم
 

 

 دیروكا ڤى نه‌خشه‌به‌رى دزڤرین سه‌رده‌مێ مه‌لیك سه‌نحاریب یێ حكم رانى ل ده‌ڤه‌رێ كرى دنیڤ به‌را سالا (704-681) پ.ز كرى .

نه‌خشه‌به‌رێن خه‌نه‌س تێت ژمارتن ژ شوینوارێن پر بها یێن كوردستانێ كو ژڤان شوینوارا پێك تێن :-
1. گایێ ب په‌ر .
2. كه‌ڤالێ مه‌زن .
3. نه‌خشه‌به‌رێن سرتا .
4. جوا سه‌نحاریب .


1. گایێ ب په‌ر .
دكه‌ڤیت روژهه‌لاتێ كه‌ڤالێ مه‌زن ، دسه‌رده‌مه‌كێ نه‌ دیار دا كه‌ڤره‌كێ مه‌زن ژ سرتا كه‌ڤرا كه‌فتى ناڤ ریبارێ گومل ، ل سه‌ر ڤى كه‌ڤرى وێنێ گایه‌كێ ب په‌ر هاتى یه‌ نه‌خشاندن سه‌رێ وى سه‌رێ مروڤانه‌ كو هیمایێ ئاقلدارى یێ بو و به‌ده‌نا وى به‌ده‌نا گایانه‌ هیمایێ هێزێ و ب په‌ره‌ هیمایێ فرینێ و هێزى ل ئاسمانا .

 

 

 1. كه‌ڤالێ مه‌زن :-
ل سه‌ر كه‌ڤره‌كێ بلند هاتى یه‌ نه‌خشاندن پانى یا وى (4) مه‌ترن و بلنداهى یا وى (6) مه‌ترن ناڤه‌روكا ڤى نه‌خشه‌به‌رى وێنێ دوو خوداوه‌ندانه‌ ل سه‌ر پشتا ئاژه‌لا راوه‌ستاینه‌ ل پێشى یا وان مه‌لیك سه‌نحاریب راوه‌ستایه‌ ب پێخاسێ هیمایى پیروزیا جهى و ل پشت وان سه‌ركردێ له‌شكه‌رێ وى راوه‌ستایه‌ .
 

 


1. نه‌ خشه‌به‌رێن سرتا .
چه‌ندین نه‌خشه‌به‌ر ل سرتێن كه‌ڤرێن خه‌نه‌س هاتى نه‌ نكراندن ب وه‌ریسا زور به‌یا وان وێنێ مه‌لیك سه‌نحاریب ل سه‌ر هاتى نه‌خشاندن وه‌ك ئێك بتنێ ئێكى ژوان زێده‌بارى وێنێ مه‌لیكى تێكسته‌ك بده‌ست خه‌تێ بسمارى زمانێ ئه‌كه‌دى دیالێكتا ئاشورى هاتى نڤێسین كو ژ 64 دێرا پێك تێت .
 

 

 

 

جوا سه‌نحاریب .
ل سالا 703 پ.ز ده‌ست ب پروژێ كێشانا ڤى جوێ هاتى یه‌ كرن مه‌ره‌م ژكێشانا وێ گه‌هاندنا ئاڤا سارو خوشا كانى یا بو بو باژێرێ نه‌ینه‌وا درێژى یا ڤێ جوێ (80) كم و ئالێن وێ ببه‌رێن نكراندى هاتى نه‌ ئاڤاكرن و بنێ وێژى بقیرى هاتى یه‌ هنین
 

 

 

 

 د. حسن أحمد قاسم
18/11/2008